Radloff Türklerin Kökenleri

Türklerin Kökenleri

Ankara Üniversitesi TÖMER’de 1990’lı yıllarda ve 2000’li yılların başlarında sürdürülmüş “Türklerin Kökleri. Dilleri ve Halk Edebiyatı Derlemeleri ve İncelemeleri” projesi üzerine kitaplar ve makaleler listelerindeki belirtilen uygun eserlerimiz yayımlanmış ve aşağıdaki büyük aktarma-çeviri ve araştırma nitelikli çalışma yapılmıştır.

Derlenip yayımlanması XIX yüzyılın sonu ve XX yüzyılın ilk çeyreğinde yaklaşık 50 yıl süren Dr. Wilhelm Radloff’un “Türk Halklarının Sözlü Edebiyat Örnekleri” (Kısa adıyla Almanca “Proben” olarak da geçer) adlı eseri X ciltten oluşmaktadır. Eserde, genel Türk mitolojisi ve sözlü edebiyatından folklor örnekleri, ağız malzemeleri ve Halk Edebiyatının hemen hemen bütün türleri yer almaktadır. Derlemelerin ilk altı cildi Almanca, VII ve VIII ciltler lehçelerde, son iki cildi ise Rusça olarak yayımlanmıştır. Derlemelerin ilk VI cildi Türklerin Kökleri: Dilleri ve Halk Edebiyatı (Dr. Wilhelm Radloff, Ekav Yayınları. 1999-2000, I, II, III, IV, V, VI ciltler) adıyla benim de içerisinde yer aldığım tercümeci ve yaratıcı heyet tarafından Almancadan Türkoloji tarihinde ilk defa olarak Türkçeye, dolayısıyla Türkiye Türkçesine çevrilmiştir. Söz konusu çeviriler, dokuzuncu Cumhurbaşkanı Sn. Süleyman Demirel’in Sunuşuyla ve himayelerinde yayımlanmıştır. Gönül ister ki derlemelerin diğer ciltleri de Türkçeye çevrilsin III. cildin dışındaki diğer ciltlerin “ön sözü” kurum adına tarafımızdan kaleme alınmıştır. Aşağıda derlemelerin orijinalleri ve yapılan tercümeleri resimleriyle belirtilmiştir:

I.cilt: Altay Ağızlar; Altaylar, Teleütler, Lebed Tatarları, Şorlar ve Soyonlar, St. Petersburg, 1986.

II. cilt: Abakan Tatarları (Sagay, Koybal, Kaçin), Kızıl ve Çulum, St. Petersburg, 1868.

II. cilt: Kazak Lehçesi, St. Petrsburg, 1870.

IV. cilt: Barabin, Tar, Tobolsk ve Tümen tatarlarının Lehçeleri, St. Petersburg, 1872.

V. cilt: Kara Kırgızların Lehçesi (Manas Destanı), St. Petersburg, 1885.

VI. cilt: Tarançı Lehçesi, St. Petersburg, 1886.


Türk Dünyası Ortak Edebiyatı cilt 1 Türk Dünyası Ortak Edebiyatı cilt 2

Türk Dünyası Ortak Edebiyatı

Atatürk Yüksek Kurumu’nun 1990-2000’li yıllarda yürütmüş olduğu “Türk Dünyası Ortak Edebiyatı” projesi “Türk Dünyası Edebiyat Kavramları ve Terimleri Ansiklopedik Sözlüğü”nde edebiyat bilimi kavramları karşılıklarının Azerbaycan sahasına ilişkin terimleri tarafımızdan yazılmıştır. I Cilt Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları 2001 yılınca II Cilt de yine aynı kurum tarafından 2003 yılında Anarada Yayımlanmıştır.


Türk Dil Kurumu, I cilt, Ankara, 1999 Türk Dil Kurumu, II cilt, Ankara, 2003

Azerbaycan Diyalektoloji Sözlüğü

Türk Dil Kurumu, I cilt, Ankara, 1999

Türk Dil Kurumu, II cilt, Ankara, 2003

Söz konusu proje çalışmalarından biri olarak 1960-1970’li yıllarda Azerbaycan Bilimler Akademisi Nasimi Dilcilik Enstitüsü’de düzenlenen ve 20 bine yakın kelimeyi içeren “Azərbaycan Dialektoloji Lüğəti”nin (Sözlüğünün) Türk Dil Kurumu’nca yayımlanmasını sağladım. Sözlüğü, Kiril alfabesinden Latin alfabesine aktararak ve her türlü bilimsel ve teknik editörlüğünü yaparak yayıma hazırladım.